در تنكابن سينه يخ نامند . ماهيت آن : نوعى از يتوعات است و بىغايله‌تر از يتوعات ديگر و نبات آن پرشير قريب به نبات سقمونيا و برگ آن مدور زرد رنگ و گل آن زرد مايل به سرخى و شبيه به گل نرگس و شبت و اندك خوشبو و مگس عسل بر آن مىنشيند و چرا مىكند و تخم آن شبيه به خشخاش و چون نبات آن را ببرند از آن رطوبتى و لبنى برآيد و آن را اخذ مىنمايند و بعضى لبن آن را با آرد جو و كثيرا جمع مىنمايند . منبت آن دامنه‌هاى كوه . طبيعت آن : در آخر سيّم گرم و خشك بلكه در اول چهارم . افعال و خواص آن : لبن آن قوىتر از سقمونيا و با سميت . * اعضاء الغذا * مسهل قوى و مقى و جهت استسقاى زقى و اخراج ماء اصفر و اخلاط محترقه و خوردن برگ پخته آن نيز جهت استسقاى زقى و اسهال ماء اصفر قوى و آشاميدن آب برگ آن مقى و مسهل قوى و قوىتر از لبن آن و ليكن لبن آن منقى و تخم آن نيز مسهل و مقى و انداختن شير آن در غديرى كه در آن ماهى باشد باعث بالا آمدن ماهيان است بر روى آب و كشنده آن و ضماد آن مقرح جلد و به دستور برگ و تخم آن . مقدار شربت : از لبن خالص آن يك دانگ و از مخلوط آن با آرد جو تا يك دانگ و نيم و برگ آن در مطبوخات نيز يك درم و از آن زياده جايز نيست . مضر امعا ، مصلح آن كثيرا . بدل آن : فراسيون و مگس عسلى كه از گل آن چرا نموده باشد با عسل آن نيز مسهل است . لالا به فتح دو لام و دو الف . ماهيت آن : گياهى است معروف كه از طرف مكه معظمه زاده الله تعالى شرفا و كرامه مىآورند . طبيعت آن : گرم و خشك . افعال و خواص آن : قابض و مسخن . آشاميدن آن حابس سيلان خون و بخور آن خصوصاً ثمر آن جهت بواسير و درد مقعده نافع و اكثار آن مضر مثانه ، مصلح آن تخم مورد است . لاله سرنگون ماهيت آن : اسم فارسى نباتى است معروف كه در باغچه‌ها غرس مىنمايند و پياز دارد . افعال و خواص آن : پياز آن را چون با دنبه بالمناصفه كوبيده با آب بجوشانند تا آب رفته روغن بماند طلاى آن جهت عرق النساء مجرب يافته‌اند . لاله نعمانى به ضم نون و سكون عين مهمله و فتح ميم و الف و نون و ياى نسبت . ماهيت آن : اسم فارسى نباتى است برگ آن شبيه به برگ زنبق و از سه چهار عدد زياده تا نه و گل آن مانند شقايق و بزرگ‌تر از آن و بيخ آن مانند پياز به قدر فندقى و طولانى در چند پرده و پرده درونى آن شبيه به ابريشم مطبوخ و بسيار نرم و پرده بيرونى آن سياه و مغز آن سفيد و شيرين و ساق آن به قدر چهار انگشت . طبيعت آن : گرم و تر با رطوبت غاليه و حرارت قليله . افعال و خواص آن : مفرح و مسكر و منوم و نشأه آن بىغايله و مشهى و هاضم و محرك باه و سرخ كننده رخسار . مقدار شربت آن : از يك درم تا دو درم است . لامى به فتح لام و الف و كسر ميم و يا . ماهيت آن : صمغ درختى هندى است خوشبو مركب از بوى مر و مصطكى و در رنگ ما بين سفيدى و زردى . طبيعت آن : در آخر دويّم گرم و خشك . افعال و خواص آن : مسخن و ملطف و مفتح سدد و گدازنده بلغم و رافع امراض بارده و بلغميه . * امراض الاعصاب و المفاصل * جهت ضعف عصب و شكستگى و كوفتگى اعضا و اعيا و با آرد مورد جهت تقويت اعضا و سرعت حركت اطفال نافع شرباً و ضماداً . * الجروح و القروح و الاورام * ذرور و طلاى آن جهت التصاق جراحات عظيمه و اندمال آنها و تحليل اورام و قطع رايحه كريه بدن و بخور آن معرق . المضار : مصدع محرورين ، مصلح آن گشنيز . مقدار شربت آن : نيم درم و از ادويه نافعه مبرودين و مشايخ و عصب است . فصل اللام مع الباء الموحده لبا به كسر لام و فتح باى موحده و الف به فارسى فرشه و به شيرازى زهك و فله و به تركى آغوز و به هندى پيوسى نامند . ماهيت آن : شير غليظى است كه بعد از ولادت حيوان تا سه چهار روز دوشيده شود و يك اوقيه آن ده رطل شير را غليظ گرداند . طبيعت آن : سرد و تر . افعال و خواص آن : مسمن بدن و محرك باه محرورين و بطى الهضم و مولد خلط غليظ و مسدد قوى و نفاخ و مورث فواق و